Neden Korsan Kullanmamalıyız?

Korsan kullanım, bir eserin bedeli ödenmeden kullanımıdır. Buna misal olarak sinemada gösterimde olan veya çeşitli çevrim içi mağazalarda satışta bulunan filmleri, hiçbir ücret ödemeden yasa dışı sitelerden izlemek yahut indirmektir; bu gibi misaller çoktur. Korsan kullanım, hem fert üzerinde hem cemiyet (toplum) üzerinde büyük hasarlara sebep olur.

Evvela hiçbir sanata hürmet kalmaz. O eseri oluşturmak için verilen maddi ve manevi emekler, fedakarlıklar hiçe sayılmıştır. Bu, sanatçı için üretimi kısırlaştırır. Dahası umumi üretimi zedeler.

Kendinizi bir sanatçının, mesela bir yazarın, yerine koyunuz. Bir romanın, onun her sayfasının ve oradaki her paragrafın, her cümlenin, hatta her kelimenin kaç defa muayeneden geçtiğini ve o romanı nihayete erdirmek için harcanan zamanı düşünün. Bu emeğinizin karşılığı olarak az veya çok, manevi faydadan irte, maddi bir kazanç beklersiniz. Neden? Çünkü bu sanatı icra etmeğe devam edebilmek için sizin o sanat ile hayatınızdaki maişet meselesini halletmeniz gerekir. Aksi halde ne üretmeğe vakit kalır ve tüketmeğe.

Daha büyük düşünelim. Kendinizi büyük bir yapım şirketinin yerine koyun. Milyon dolar bütçe ile bir film yapacaksınız. O filmin korsan seyredilmesini ister misiniz? Netice ilk misal ile aynıdır. Oysa sinema platformlarına abone olmanın yanında iTunes veya Google Play Filmler‘den satın alabilecekleri gibi ufak bir ücretle kiralayabildikleri halde.

Başka bir misal de müzik sektörüdür. Abonelik servislerine kaydolarak cüzi bir ücret ile tüm şarkılara erişebilecek iken, iTunes’dan ₺0,99 veya ₺1.49 ödeyerek şarkı satın alınabilecek iken veyahut YouTube üzerinden ücretsiz bir şekilde dinlenebilecek iken korsan indiriliyor. Bahane de şu: “Onlar zaten dinlenmeden kazanıyor. Benden kazanmasa da olur. Ben çalma hakkına sahibim.” Buna benzer bir hadiseden Köpek Dişi Film Yorumu yazımızda bahsetmiştik. Şudur: Bir suçu meşru göstermek. Oysa bir sanatçı o ₺0,99’ye satılan şarkı için aylarını harcamaktadır. Satın alınan bu şarkıların her yerde dinlenebileceğini de söyleyelim.

Siz bir eser peyda ediyorsunuz, sonra biri gelip hiçbir bedel ödemeden onu tüketiyor. Sizin üretmek için harcadığınız onca mesai, maddi ve manevi onca fedakarlık bir anda heba oluyor. Bu bir kitap da olabilir, film, müzik veya bir program, bir oyun… Eğer satılıyor ise ve bedeli ödenmeden sahip olunmuş ise korsandır, hırsızlıktır.

Korsan kullanımın hırsızlık olduğu bahsinde mutabık isek bunun hem dinen hem hukuken hem vicdanen suç olduğunu kabul etmeliyiz.

Korsan kullanımının fazla olmasının başka bir kötü yönü, büyük eserlerin ülkemize ya gelmemesi yahut geç gelmedir. Kazanamadıkları pazara hiç kimse yatırım yapmak istemez.

korsana-hayir-korsan-sana-bir-korsam

Korsan kullanmamak için ne yapılmalı?

Steve Jobs, iTunes Store’u duyurmadan evvel ilk bir ayda 1 milyon şarkı satışını hedefliyordu, lakin bu sayıya üç günde ulaşıldı. Bu da aslında insanların çalmak istemediklerini, fakat alternatifin olmadığını gösteriyordu. Şimdi ise alternatifler çoğaldı. Dahası çalmak için bir sebep yok, hırsız olmamaktan başka.

Memleketimizde ne yazık ki bu kültür henüz tam yerleşmedi. Birçok insanımız filme ve müziğe, programlara para vermeği saçma buluyor. Bunun bir hırsızlık olduğunun farkında değiller. Acaba kendileri aylarca uğraşıp bir şarkı yapsalar, çalınmasını isterler mi? Yüz bin liralar harcadıkları filmlerinin korsan sitelere düşmesi onları üzmez mi?

itunes-store-korsana-hayir-korsan-sana-bir-korsam
iTunes Store, son çıkan albümler listesi.

Şunu bilelim: Hangi Platformu kullanıyor olursanız olun iTunes ve Google Play yahut abonelik servisleri ile satın alarak veya kiralayarak, abone olarak çalmamak haysiyetine sahip olursunuz ve bunun karşılığında genelde iyi bir hizmet alırsınız. iTunes’un Windows‘a da kurulabileceği gibi abonelik servisleri sadece Netflix‘ten ibaret olmamakla beraber ücretsiz içerik sağlayan yerli platformların mevcudiyeti size asla çalmak ihtirasını vermez.

Bilgisayar donanımına binlerce lira verip işletim sistemini korsan kullanmak, içindeki programları korsan kullanmak, binlerce liralık telefon kullanıp korsan film izlemek korsam müzik dinlemek, dijital olarak da satıldığı halde -ki satılmasa dahi doğru değil- korsan .pdf indirmek affederseniz ama, haysiyetsizliktir; daha doğrusu ve her türlü, hırsızlıktır. Hırsızlığın ise küçüğü ve büyüğü aynı suçtur.

Bu konuda asıl gerekeni yapması lazım gelen devlettir. Korsan kullanım alanlarını şiddet ile cezalandırmalıdır ve derhal kapatmalıdır. Lakin bunu yaparken de alternatifleri çoğaltmalıdır. Buna misal olarak her çıkan film mutlaka dijital olarak iTunes ve Google Play’de satılmalıdır. Sadece abonelik servislerinde bulunması haksızlık olacaktır.

Emeğin heba olmaması, üretimin desteklenmesi ve iyi bir hizmet alarak tüketimin sağlanması için korsana hayır, diyoruz.